ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΒΙΝΤΕΟ

ΗΧΟΣ

Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2016 15:46

Πώληση καπνού

Γράφτηκε από τον
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Μέσα στο χειμώνα, αλλά πολλές φορές κι αργότερα, τον Μάρτιο ή και Απρίλιο καμιά φορά, γίνονταν η πώληση των καπνών. Όλο τον χειμώνα, γίνονταν σχεδόν ένας ακήρυκτος πόλεμος νεύρων ανάμεσα στους εμπόρους, που ήθελαν να αγοράσουν τα καπνά όσο-όσο και στους καπνοπαραγωγούς που αντιστέκονταν, θέλοντας πάντα κάποια καλύτερη τιμή. Ήταν ένας πόλεμος ψυχρός.  Πόλεμος φημών για να επηρεαστούν οι ασθενέστεροι οικονομικά και να ενδώσουν στις απαιτήσεις των εμπόρων. Οι φήμες κυκλοφορούσαν κάθε τόσο από στόμα σε στόμα. Η Γερακαρού και τα Λαγκαδίκια έσπασαν κι όσοι δεν πρόλαβαν να πουλήσουν νωρίς, τσαλαπατήθηκαν μετά από τους εμπόρους. Οι πληροφορίες αυτές συνήθως αφορούσαν χωριά ελαφρώς απομεμακρυσμένα και που να μην έχουν επαφή με το χωριό, ώστε να μην μπορούν οι αγρότες να μάθουν την αλήθεια. Αυτό το ''όσοι δεν πρόλαβαν, τσαλαπατήθηκαν'', ήταν μαχαιριά συνήθως στην συνοχή  των καπνοπαραγωγών.

Οι πιο αδύνατοι οικονομικά, μα και όσοι δεν είχαν καλά βαθμολογημένο καπνό άρχιζαν να ζορίζονται και να τους ζώνουν οι φόβοι. Κι αν δεν κατάφερναν τελικά να πουλήσουν; Πώς θα έβγαιναν μια ολόκληρη χρονιά χωρίς λεφτά στο χέρι και με το μαξούλι να φυραίνει στις αποθήκες; Ήταν οι πρώτοι, που πλησιάζονταν από τους μεσίτες των εμπόρων και οι πρώτοι, που πιέζονταν να ανοίξουν την αγορά σε χαμηλή τιμή. Ήταν βλέπεις οι μεσίτες ντόπιοι και γνώριζαν εκτός από την βαθμολογία των καπνών και την οικονομική κατάσταση ενός εκάστου των χωριανών. Οι μεσίτες  συνήθως δεν έχαιραν και της εμπιστοσύνης και αγάπης των χωριανών γιατί υποστήριζαν τα συμφέροντα του εμπόρου. Με ψυχολογική λοιπόν πίεση στους αδύνατους και με υπόσχεση ότι θα τους έδιναν και κανα φραγκάκι το κιλό παραπάνω από τους άλλους, κατάφερναν τελικά να σπάνε την συνοχή των καπνοπαραγωγών και να παίρνουν τα καπνά, συνήθως σε εξευτελιστικές τιμές.

Έτσι λοιπόν κάποιο βράδυ, πάντα βράδυ, με καταστρωμένο το σχέδιο, με επιλεγμένους πάντα αυτούς που θα τους καλούσαν πρώτους για να "σπάσουν", έφθαναν οι έμποροι στο χωριό, έπιαναν έναν πάγκο στο καφενείο και αμολούσαν στο χωριό τα κοράκια τους, τους μεσίτες. Το γεγονός, από στόμα σε στόμα μαθεύονταν σ όλο το χωριό. Με την είδηση ότι ο τάδε έσπασε και πούλησε επικρατούσε πανικός στο χωριό. Όλοι, που μέχρι εκείνη την στιγμή άντεχαν, έσπαναν αμέσως ψυχολογικά κι άρχιζαν να τρέχουν από καφενείο σε καφενείο κι από έμπορο σε έμπορο για να πουλήσουν. Κάποιοι έψαχναν για καμιά δραχμή στο κιλό παραπάνω κι άλλοι πάλι μόνο να πουλήσουν. Όσο-όσο. Πάρε με και μένα μπάρμπα δηλαδή. Το φάσμα του τσαλαπατήματος τους αναστάτωνε. Αν δεν πουλούσαν εκείνη την βραδιά κινδύνευαν να χάσουν πολλά λεφτά ή και να μην πουλήσουν καθόλου μέσα στην χρονιά. Να το έχουν δηλαδή το μαξούλι και να το λιβανίζουν στην  αποθήκη μέχρι του χρόνου. Και υπήρχαν πολλά παραδείγματα με μαξούλια πρώτης κατηγορίας, που ξέμειναν, για παραδειγματισμό, επειδή είχαν κάνει το ζόρικο στους μεσίτες. Πού να αντισταθεί λοιπόν ο φουκαράς ο παραγωγός και να κάνει το ζόρικο; Θα ξέμενε. Κι η φτώχεια είναι αβάσταχτο πράγμα!

Θα ήμασταν 10 ή 11 χρονών περίπου. Ήμασταν ανεβασμένοι στο πλατύσκαλο του δευτέρου ορόφου του παλιού σχολειού, στην κάτω πλατεία του χωριού. Τα καφενεία του Ζαχαρούδη και του Ανέστη  ήταν φίσκα από κόσμο. Σ ένα πάγκο, με τον μεσίτη δίπλα τους και με ένα γραφέα βοηθό τους, ήταν στρωμένοι οι έμποροι, που ήρθαν για να ανοίξουν την αγορά. Στους σκοτεινούς δρόμους άνθρωποι βιαστικοί  πηγαινοέρχονταν από καφενείο σε καφενείο προσπαθώντας να βρουν, πού θα έπαιρναν καλύτερη τιμή, για να πουλήσουν. Εμείς, ενώ η αλήθεια είναι ότι ακούγαμε όλες τις συζητήσεις, που γίνονταν για τα θέματα αυτά της αγοράς και νοερά συμμετείχαμε στην προσπάθεια  των πατεράδων μας, καθόμασταν εκεί στο πλατύσκαλο και αντιμετωπίζαμε την κατάσταση  με χιούμορ. Παιδιά! Μας φαίνονταν πολύ αστείο όλο αυτό το αλισβερίσι. Ξαφνικά είδαμε έναν μπάρμπα, ενώ έτρεχε σχεδόν, να σκοντάφτει κάπου και να παραπατάει, γλιτώνοντας την τελευταία στιγμή το πέσιμο. Μας φάνηκε πολύ αστείο και γελάσαμε.

Ο Τάκης ο Σιδεράς, ζιζάνιο τότε, κατέβηκε από την σκάλα και πήγε και κάτι μαστόρεψε μέσα στο σκοτάδι, μπροστά στην πόρτα του καφενείου του Ανέστη. Μετά ξαναγύρισε στο πλατύσκαλο και μας είπε τι είχε κάνει. Είχε δέσει μία θηλιά από σύρμα στην εξώπορτα του Ανέστη. Περιμέναμε λίγο παρακολουθώντας τις σκιές, που μπαινόβγαιναν, όταν ξαφνικά είδαμε κάποιον να σκοντάφτει μπροστά στην πόρτα και να πέφτει κάτω με τα μούτρα. Η σκιά, μου φάνηκε γνωστή, μα πριν καλά-καλά προλάβω να συνειδητοποιήσω τι είχε γίνει, άκουσα τον Τάκη το Σιδερά να φωνάζει, καθώς σχεδόν κατρακυλιστός κατέβαινε από τις σκάλες καταντροπιασμένος:

-Παναγία μ ! του  νουνό μ έπιασα.

Τα γέλια μας βγήκαν ξινά, γιατί τύχαινε ο νουνός του Τάκη να είναι ο πατέρας μου, που ευτυχώς ποτέ δεν έμαθε ποιος είχε  βάλει την θηλιά γιατί αν μάθαινε ότι σ αυτό το κακόγουστο αστείο, που τον έριξε κάτω, συμμετείχα κι εγώ, αλίμονο μου.

Όταν τελείωναν όλα και τα καπνά πουλιόντουσαν όλα ξεχνιόντουσαν κι άρχιζε καινούργιος αγώνας, καινούργια χρονιά.

Εδώ θέλω να πω, ότι η ύπαρξη, στο κάθε σπίτι του χωριού, άφθονου αποθηκευμένου καπνού, για αρκετό χρονικό διάστημα, ήταν η αιτία, που οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού ήταν φανατικοί καπνιστές. Κατά την γνώμη τους ήταν ένα χόμπι ανέξοδο για αυτούς. Ένα χόμπι, που άλλοι το ακριβοπλήρωναν. Γιατί λοιπόν να μην καπνίζουν; Για τις βλάβες, που προκαλούσε στην υγεία, ούτε καν είχαν ακούσει να λέγεται τίποτα. Έτσι λοιπόν οι περισσότεροι ήταν φανατικοί καπνιστές. Πολλοί, ούτε που νοιάζονταν αν κάπνιζαν τα παιδιά τους. Άλλοι μάλιστα τα παρακινούσαν να καπνίζουν νομίζοντας , ότι έτσι  θα γίνονταν πιο γρήγορα άνδρες και μάγκες.

Δεν ήταν λίγες οι φορές, που κοντέψαμε να καούμε στην αποθήκη του καπνού τα καλοκαίρια, που κοιμόμασταν εκεί, γιατί ο πατέρας μας κουρασμένος όπως ήταν από την δουλειά αποκοιμήθηκε με τσιγάρο αναμμένο στο στόμα. Όμως η αλήθεια είναι ότι μας είχε προειδοποιήσει μην τυχόν μάθαινε, ότι βάλαμε εμείς τσιγάρο στο στόμα μας. Αλίμονό μας.

Θυμάμαι επίσης τον μπάρμπα μου τον Στέφανο Ράπτη, πόσο φανατικός καπνιστής ήταν. Όποτε κι όπου να τον συναντούσα,  το τσιγάρο το είχε κολλημένο στο κάτω χείλος. Περπατούσε; Δούλευε; Το τσιγάρο εκεί. Μια φορά, που καθόμασταν με τον γιο του τον Αλέκο στην αυλή τους και καθώς μας καμάρωνε, είπε απευθυνόμενος προς εμένα:

-Έ ρε Θανάσ, άμα τρανιέψς, θα σι πάρου ένα αυτόματου τσιακμάκ, τρία μέτρα φτίλ θα έχ!

Τόσο πολύ δηλαδή αυτόματο. Με φυτίλι. Μην χάσουμε την ωραία συνήθεια.

Το Υπουργείο, έδινε τότε στους καπνοπαραγωγούς, ειδική άδεια για να μπορούν να καπνίζουν από το δικό τους καπνό. Για αυτό το λόγο τους τροφοδοτούσε, έναντι μικρού ποσού, με  τσιγαρόχαρτα, που χρειάζονταν για να στρίβουν τα τσιγάρα τους.Τα τσιγαρόχαρτα ήταν για προσωπική και μόνο χρήση. Η πώληση των τσιγαρόχαρτων και καπνού από τους παραγωγούς απ ευθείας σε καπνιστές, διώκονταν αυστηρά από την εφορία.

Επειδή όμως, πενία τέχνας κατεργάζεται, πολλοί από αυτούς έβγαζαν άδεια καπνιστού, έπαιρναν και τα τσιγαρόχαρτα και τα εμπορεύονταν μαζί με καπνό που το ψιλόκοβαν, απ ευθείας σε καπνιστές, πετυχαίνοντας έτσι μια μικρή ενίσχυση του φτωχού τους εισοδήματος. Κάποιοι για το παράνομο εμπόριο καπνού και τσιγαρόχαρτων έφθαναν μέχρι το Χορτιάτη και την Καψίδα, την σημερινή Πυλαία. Πάντα βέβαια είχαν τον φόβο να μην συλληφθούν από εφοριακούς γιατί ήταν μεγάλη παρανομία και τιμωρούνταν με φυλάκιση. Μου έχουν πει μάλιστα, πως υπήρχαν άλλοι πιο αετονύχηδες, που παριστάνοντας τους εφοριακούς τους έπιαναν και τους έπαιρναν το εμπόρευμα και μετά τους έκαναν, τάχα και την χάρη και τους άφηναν ελεύθερους κι αυτοί έμειναν  κι ευχαριστημένοι, που γλίτωσαν την φυλακή.

Μια φορά, ήρθαν στο χωριό εφοριακοί, συστημένοι για να πιάσουν τον μπάρμπα Χαρίση τον Τιάγκο, που το έκανε το παράνομο εμπόριο καπνού. Μόλις μπήκαν λοιπόν στο χωριό, σταμάτησαν στην κάτω πλατεία και ρώτησαν σαν ξένοι, που ήταν, πού θα εύρισκαν τον κύριο Χαρίση Τιάγκο. Κατά κακή τους όμως τύχη, ρώτησαν τον ίδιο τον Χαρίση, που οι άνθρωποι δεν τον γνώριζαν προσωπικά. Ο Χαρίσης εκείνη την ώρα πήγαινε στο σπίτι του, που ήταν εκεί δίπλα. Τους έκοψε λοιπόν από πάνω μέχρι κάτω και κατάλαβε αμέσως ποιοι ήταν και τι τον ήθελαν κι έκανε τάχα τον ανήξερο λέγοντας:

-Τιάνγκους; Τιάνγκους; Τιάνγκους; Ποιος βρε πιδί μ είνι αυτός;

Ταυτόχρονα βέβαια οπισθοχωρούσε προς το στενό και μόλις έφθασε εκεί το έβαλε στα πόδια, αφήνοντας τους εφοριακούς να αναρωτιούνται το γιατί.

Ένας παππούς μου διηγήθηκε μια ιστορία σχετική με την δίωξη του παράνομου εμπορίου καπνού και τσιγαρόχαρτων. Μπήκαν λεει ξαφνικά στο καφενείο εφοριακοί, κλείδωσαν τις πόρτες και άρχισαν και έψαχναν στις τσέπες των θαμώνων του καφενείου για να βρουν, αν κανείς είχε στην τσέπη του καπνό ή τσιγαρόχαρτα, χωρίς να έχει την προβλεπόμενη άδεια. Ο ίδιος  μου είπε, ότι είχε στην τσέπη του λίγα τσιγαρόχαρτα μόνο, χωρίς άδεια όμως. Από τον φόβο του  μην βρουν απάνω του τα τσιγαρόχαρτα, αναγκάστηκε λεει  και τα έφαγε.

Μια άλλη φορά πάλι, εφοριακοί για τον ίδιο λόγο, μπουκάρισαν ξαφνικά στο σπίτι του Άγγελου Λάσκαρη,του πατέρα του Βασίλη,του Θανάση και της Αργυρής. Ο μπάρμπα Άγγελος συζητούσε εκείνη τη ώρα με την γυναίκα του, την θεια Μαρία, μέσα στον νουντά τους στον ημιώροφο του σπιτιού. Μπροστά στο ισόγειο του σπιτιού υπήρχε ένα μεγάλο χαγιάτι και εκεί ήταν μια χοντρή ξύλινη η πόρτα, που οδηγούσε στο υπόγειό τους. Τους πήρε λοιπόν χαμπάρι ο μπάρμπα Άγγελος  τους εφοριακούς, σχεδόν μόλις μπήκαν στην αυλή,γιατί ήταν ψυλλιασμένος και περίμενε την έφοδό τους. Σήκωσε λοιπόν το τσλόρχο[1], που ήταν στρωμένο στο πάτωμα του νουντά και κάλυπτε και την πόρτα μιας γκλαβανής[2], που οδηγούσε στο υπόγειο, μπήκε στην γκλαβανή κι εξαφανίστηκε στο υπόγειο. Ύστερα η θεια Μαρία ξαναέστρωσε το τσλόρχο σκεπάζοντας επιμελώς και την πόρτα της γκλαβανής και ούτε γάτα ούτε ζημιά.Όταν ανέβηκαν οι εφοριακοί στον νουντά βρήκαν μόνο την θεια Μαρία, που όταν την ρώτησαν που είναι το αφεντικό,ψύχραιμη τους απάντησε:

-Η Άγγιλους δεν είνι ιδώ. Ούτι ξιέρου που είνι, ούτε κι πότι θα έρθ.

-Δεν πειράζει, θα καθίσουμε να τον περιμένουμε,

Είπε ένας εφοριακός και στρώθηκαν και περίμεναν. Μόνο καφέ, που δεν ζήτησαν.

Σε λίγο επέστρεψε στο σπίτι ο μικρός γιος τους ο Βασίλης, που ήταν ζωηρός και τζαναμπέτης. Η θεια Μαρία φοβήθηκε μην κάνει καμιά γκάφα ο Βασίλης και πει τίποτα, που θα πρόδινε τον πατέρα του. Τον απομόνωσε λοιπόν, τάχα για να του δώσει να φαει και του είπε να είναι προσεκτικός, μην του ξεφύγει καμιά κουβέντα για υπόγειο και γκλαβανή. Ο Βασίλης συμφώνησε βέβαια, μα μια ιδέα του σφηνώθηκε στο μυαλό, που του άρεσε πολύ.

Κατέβηκε λοιπόν στο χαγιάτι και με τρόπο πήγε στην πόρτα του υπογείου και την χτύπησε, σιγά σιγά με τα νύχια του. Ο πατέρας του, τον είδε από τις χαραμάδες της πόρτας και πλησίασε  και σιγά σιγά μη προδοθεί του είπε:

-Φύγι βρε ντιάβουλι,θα μι κάψς. Θα σι πάρουν χαμπάρ κι θα μι πιάσουν.!

Κι ο Βασίλης, που ήξερε ότι είχε το απάνω χέρι, του είπε σιγά σιγά εκβιάζοντάς τον:

-Πατέρα, δόμι ένα φράγκου, θα σι μαρτυρήσου!

-Φύγι βρε ,θα στου δώσου ύστιρα…

Κι ο Βασίλης απομακρύνθηκε και ο πατέρας του την γλίτωσε. Έταξε όμως πρώτα. Όμως τι έδωσε στο Βασίλη μετά; Φράγκο ή ξύλο; Ο ευρών αμειφθήσεται….




[1] Υφαντό  χαλί, Τσόλι.

[2] Καταπακτή, που συνέδεε τον νουντά με το υπόγειο για να κρύβονται όταν χρειάζονταν.

Διαβάστηκε 317 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2016 15:57

Τελευταία άρθρα από τον/την bozatzidis

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Οι "κουκλουτιαροί" Άνοιξη - Πάσχα »
Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια

Σόμπορο

Σόμπορο
Βλ Γειά σας Αδαμιωτες καλό Χειμωνα να εχουμε ,ηπιο χωρις πολλες σκοτουρες Σόμπορο (14.11.17, 12:49)(18:12) 0
Βλ Γειά σας Αδαμιωτες στο μεσον τουφθινοπωρου και βαλτωσαμε ,με το καλο ναρθει ο Χειμωνας τα πηρατε τα ξυλα σας φετος μου μοιαζει βαρυς θα ειναι . . τα λεμε του χρονου καλο υπνο Σόμπορο (10.10.17, 13:54)(18:12) 0
Βλ Λιγοτερη κινηση στο σομπορο η πολλη ειναι καταρα Σόμπορο (24.08.17, 14:01)(18:12) 0
Βλ σε σας πετυχατε να εχετε μια θεση στην ανωτατη εκπαιδευση συγχαρητηρια και κάντε το σταυρο σας να αλλαξει η οικονομική κατασταση στην πατριδα μας ωσπου να γίνετε ακαδημαίκοι πολιτες και για τους αλλους που δεν τα καταφεραν η ζωή δεν χαθηκε υπαρχουν και αλλες ευκαιριες γεροι να ειστε σιγουρα και για σας κατι περιμενει Σόμπορο (24.08.17, 13:58)(18:12) 0
Βλ Με το νερο καλέ τι γινεται τα φαγαμε τα 2,5 χρονια και το θεμα αλυτο Από λογια ..... Σόμπορο (02.05.17, 12:20)(18:12) 3
Βλ Γειά σας Αδαμιωτες καλό μηνα και από δω καλο καλοκαιρι Σόμπορο (02.05.17, 12:16)(18:12) 1
Βλ Καλημέρα Αδαμ ,μα τι κινηση ειναι αυτή .Γιατι δεν καλημεριζόμζστε εστω και ετσι μιας και βαριομαστε να πουμε καλημερα όταν ανταμωνουμε Σόμπορο (29.01.17, 08:51)(08:01) 2
Βλ λαθος στην παραδοση Σόμπορο (25.12.16, 19:42)(19:12) 4
Βλ Βρε παιδιά η δωρεα του παραδωσιακων μουσικων οργανων του Χρισ Χάλαρη στο Αδάμ τι γίνεται? την κλεισαμε στο σχολειο και εκει βαλτωνει Σόμπορο (25.12.16, 14:06)(14:12) 5
Βλ Εσεις που γραφατε που χαθηκατε ,η σελιδα νομιζω ότι πατωνει και αυτο ειναι κακο μια σελιδα που θα ζηλευαν μεγαλες πολεις Σόμπορο (25.12.16, 13:30)(13:12) 2
Βλ Χρονια πολλά Αδάμ όπου και αν βρισκεσαι στην πατριδα ή στα περατα του κόσμου και καλή χρονια να εχουμε με υγεία και ειρήνη Σόμπορο (25.12.16, 13:28)(13:12) 2
Βλ Αντε εμεις γενικως πεινάμε μα εσεις εκτος Ελλάδος δεν πεινάτε και δεν μπαίνετε να μας πειτε πως τα περνάτε Σόμπορο (20.09.16, 17:26)(18:12) 3
Βλ πάει και αυτή η σελιδα την επιασε και αυτή η οικονομικη κρίση Ντροπη μας Σόμπορο (20.09.16, 17:22)(18:12) 0
Βλ αντε βρε κουνηθειτε ,ετσι θα πάρουμε την Πόλη? Σόμπορο (26.07.16, 23:07)(23:07) 2
Βλ απο τοτε που το κανατε μοντέρνο adamiotes θαρρεις και κάτσατε πάνω τετοια καντεμιά Σόμπορο (26.07.16, 23:04)(23:07) 1
Βλ το βιβλιο θαναση πολυ καλό , οι αναμνησεις μας ζωντανευουν Σόμπορο (18.06.16, 11:54)(18:12) 1
thanasispap Βασίλη εντάξει,τα βρήκα.'Εφτεγε το ipad.. Σόμπορο (26.05.16, 03:06)(03:05) 2
bozatzidis Αφού φανεί το βιβλίο σε πλήρη οθόνη, όποιος θέλει να το κάνει ακόμη μεγαλύτερη, πατάει το εικονίδιο για ζουμ που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στα βελάκια. Είναι ο μεγεθυντικός φακός με το + Σόμπορο (25.05.16, 22:09)(22:05) 1
bozatzidis Για να πας στην προηγούμενη σελίδα δεν έχει να κάνει ποτέ με ένα site. Πατάς το πάνω αριστερό βελάκι του browser (mozzilla, chrome κλπ). Σόμπορο (25.05.16, 22:06)(22:05) 0
bozatzidis Θανάση ανεβάζω εικόνα που δείχνει που πρέπει να κλικάρεις για να δεις το βιβλίο σε πλήρη οθόνη. Σόμπορο (25.05.16, 22:05)(22:05) 0
You are not allowed to use shoutbox.